خستگی و بی‌حالی

خستگی (fatigue) احساس کوفتگی، بی‌حالی یا نداشتن انرژی است.¹ شایع است و معمولاً ناشی از بیماری جدی نیست، اما می‌تواند نشانه‌ای از چیزی جدی‌تر باشد.³ وقتی خواب کافی، غذای خوب و استرس کمتر آن را برطرف نکند، باید توسط ارائه‌دهنده خدمات درمانی بررسی شود.⁴ علت‌هایی که او نخست به دنبالشان می‌گردد معمولی و قابل آزمایش‌اند.⁶¹²

• خستگی با خواب‌آلودگی فرق دارد. خواب‌آلودگی یعنی نیاز به خوابیدن؛ خستگی یعنی نبود انرژی و انگیزه.² بگویید کدام را منظور دارید.
• علت‌های رایج قابل بررسی‌اند — اختلالات خواب، کم‌خونی، مشکلات تیروئید، افسردگی و داروها.⁶⁸
• فهرست داروهای شما اهمیت دارد. قرص‌های آلرژی، داروهای فشار خون، قرص‌های خواب و استروئیدها همگی می‌توانند خستگی ایجاد کنند.⁸
• بدتر شدن تا روزها پس از تلاش نشانه‌ای اختصاصی است. این ویژگی شاخص ME/CFS است، بیماری‌ای زیستی.²⁹³⁰

درمان متعارف چه می‌کند

• خستگی ارزیابی می‌شود، نه دارو داده می‌شود: در ویزیت از شما درباره سابقه پزشکی، خستگی‌تان، و سبک زندگی، عادت‌ها و احساسات‌تان پرسیده می‌شود،¹¹ و آزمایش‌ها می‌توانند شامل آزمایش خون برای کم‌خونی، دیابت، التهاب و عفونت، به‌علاوه عملکرد کلیه، کبد و تیروئید باشند.¹² آزمایش خون می‌تواند کم‌کاری تیروئید را تأیید کند،²⁴ برای تشخیص آپنه خواب ممکن است مطالعه خواب لازم باشد،²⁰ و پزشک می‌تواند سطح B12 شما را آزمایش کند.²⁷
• درمان از علت پیروی می‌کند. برای ME/CFS درمان قطعی یا درمان تأییدشده‌ای وجود ندارد، اما برخی علائم را می‌توان درمان یا مدیریت کرد، و یادگیری شیوه‌های تازه مدیریت فعالیت می‌تواند کمک کند.³²

محدودیت‌ها و عوارض جانبی

• برخی داروها خواب‌آلودگی یا خستگی ایجاد می‌کنند — آنتی‌هیستامین‌های آلرژی، داروهای فشار خون، قرص‌های خواب، استروئیدها و قرص‌های ادرارآور⁸ — و برخی داروهای ضدافسردگی ممکن است آن را ایجاد یا بدتر کنند؛ هیچ دارویی را بدون صحبت با ارائه‌دهنده خدمات درمانی خود قطع یا تغییر ندهید.⁹ محرک‌ها، از جمله کافئین، درمان مؤثری برای خستگی نیستند و با قطع شدن می‌توانند آن را بدتر کنند؛ آرام‌بخش‌ها هم معمولاً آن را بدتر می‌کنند.¹⁰
• Metformin ممکن است جذب ویتامین B12 را کم و سطح B12 را پایین بیاورد.²⁶

چه چیزهایی در بروز این وضعیت نقش دارند

• علت‌های احتمالی شامل کم‌خونی، افسردگی یا سوگ، اختلالات خواب مانند آپنه انسدادی خواب، و کم‌کاری یا پرکاری تیروئید است.⁶ بیماری‌های درازمدت — دیابت، COPD (بیماری انسدادی مزمن ریه)، و بیماری قلب، کبد، کلیه و تیروئید — می‌توانند خستگی ایجاد کنند، همچنین افسردگی و اضطراب.⁷ بزرگسالانی که کمتر از 7 ساعت در شب می‌خوابند ممکن است مشکلات سلامتی بیشتری داشته باشند.¹⁷
• خستگی و افزایش وزن شایع‌اند و لزوماً به معنای مشکل تیروئید نیستند.²³ خستگی ME/CFS متفاوت است: مدت طولانی می‌ماند، با استراحت بهتر نمی‌شود، و فعالیت‌های معمول روزانه را محدود می‌کند،²⁸ و علائم پس از هر فعالیت جسمی یا ذهنی بدتر می‌شوند — کسالت پس از تلاش.³⁰ تا 3.3 میلیون نفر در ایالات متحده ممکن است به آن مبتلا باشند، که بیش از 9 نفر از هر 10 نفر تشخیص نگرفته‌اند.³¹

رویکردهای مکمل و طبیعی‌درمانی، بر اساس شواهد

• تثبیت‌شده تغییرات سبک زندگی که می‌توانند کمک کنند: فعالیت بدنی منظم، عادت‌های بهتر خواب، ترک سیگار، مدیریت استرس، رژیم غذایی سالم و پرهیز از الکل.¹⁵ متخصصان 7 تا 9 ساعت خواب در شب توصیه می‌کنند.¹⁶ دفترچه خستگی می‌تواند به شما در یافتن الگوها کمک کند.¹³
• شواهد نوظهور برای ME/CFS، پرهیز از «فشار و فروپاشی» — بهتر شدن، زیاده‌روی در فعالیت، و سپس دوباره بدتر شدن — رویکرد مدیریتی‌ای است که MedlinePlus توصیف می‌کند.³³
• تأییدنشده برخی درمان‌هایی که به‌عنوان درمان قطعی ME/CFS تبلیغ می‌شوند اثبات‌نشده، اغلب پرهزینه و احتمالاً خطرناک‌اند.³⁴

خستگی‌ای که خواب کافی، تغذیه خوب و محیط کم‌استرس برطرف نمی‌کند باید توسط ارائه‌دهنده خدمات درمانی ارزیابی شود؛[[C4]] اگر هفته‌هاست احساس خستگی می‌کنید، آن ویزیت را رزرو کنید.[[C5]]